امام‌حسین(ع) الگوی کامل اخلاق حسنه در همه ادوار!

یادداشت روز به قلم ابوالقاسم کواکبیان؛

امام‌حسین(ع) الگوی کامل اخلاق حسنه در همه ادوار!

در آستانه‌ی سالروز شهادت امام‌حسین(ع) و یارانش قرار داریم؛ امام معصومی که با اخلاصِ تمام برای احیای دین اسلام و گسترش اخلاق اسلامی و به‌ویژه برای برچیده‌شدن بساط نیرنگ و تزویر، از جان خود و عزیزانش گذشت. او با اهدای خون پاکش در پی آن بود تا بندگان خدا از جهل و گمراهی نجات یابند. او مصمم بود اخلاق نیک جد عظیم‌الشأن خود، رسول‌الله(ص) را در جامعه رواج دهد. او با تأسی از ایشان در پی ترویج فضایل انسانی بود و امروز اگر ما خود را پیرو آن حضرت می‌دانیم، باید جامعه‌ی خود را از رذایلْ پاک و به‌سمت فضایل و اخلاق نیک سوق دهیم؛ ولی متأسفانه برخی از صفات نیک در جامعه‌ی ما رنگ باخته و علمای اخلاق ما باید در نوع رفتار خود تجدیدنظر کنند تا جامعه‌ای عاری از رفتارهای نکوهیده بسازند و هم‌اکنون که قریب نیم قرن از تأسیس جمهوری اسلامی گذشته، ما دیگر باید ازحیث خلق‌وخوی نیک، سرآمد همه‌ی ملل جهان باشیم.

در اینجا به چند نمونه از اخلاق پسندیده که سفارش‌شده‌ی آن امام همام(ع) است، اشاره می‌شود. مهم‌ترین صفت نیک انسانی «صداقت» است؛ چراکه بی‌صداقتی یا دروغ کلید همه‌ی پلیدی‌هاست. واضح است اگر فردی تصمیم بگیرد دروغ نگوید، از همه‌ی رفتارهای ناپسند دوری می‌کند. انسان صادق نمی‌تواند دورو باشد؛ چون با خود عهد کرده هرگز دروغ نگوید و از نیرنگ و ریا دوری کند. بدیهی است انسان دروغ‌گو به‌راحتی دچار معصیت می‌شود؛ چون اگر کسی صداقت داشته باشد، مجبور است گناهان خود را افشا کند؛ پس هرگز معصیت نمی‌کند.

یکی دیگر از صفات نیک انسانی «مهربانی» است. نیاز مسلم جامعه‌ی ماست که افراد باهم مهربان و در برابر هم دل‌سوز و بخشنده باشند؛ برای مثال، هم‌اکنون در این اوضاع سخت اقتصادی، اگر مهربانی اصل باشد، بسیار از رذایل انسانی ازجمله گران‌فروشی، ظلم، تعدی به حقوق دیگران، رفتارهای خصمانه و خشونت‌آمیز، طلاق (منفورترین حلال خداوند)، غیبت، ریاکاری، کسب مال حرام، خودبرتربینی، عجب و تکبر، تکدی‌گری، اعتیاد و بسیاری از اعمال پلید دیگر چون تضییع حقوق هم‌نوعان و…، از جامعه پاک می‌شود.

«شجاعت» نیز از رفتارهای نیک اسلامی و انسانی است. انسان شجاع از چالش‌های زندگی نمی‌هراسد. ما به‌طور قطع در چنین روزهایی که کشور عزیزمان تحت حمله‌ی ناجوانمردانه‌ی صهیونیست‌ها و دیگر بیگانگان قرار گرفته، باید با شجاعت با آن روبه‌رو شویم و هراسی از دشمن غدار نداشته باشیم و قهرمانانه با مشکلات ناشی از جنگ برخورد کنیم و باورمان این نباشد که هزینه‌ی همه‌ی مشکلات را دیگران باید بپردازند.

«صله‌ی رحم» یا همان دیدوبازدید خویشان و نزدیکان نیز از صفات خوب انسانی است که در جامعه‌ی ما رنگ باخته. مدتی است اقوام و فامیل‌ها از هم دوری می‌کنند؛ درصورتی‌که در اسلام ارتباط با بستگان اعم از سببی و نسبی، بسیار سفارش شده و برخی قطع این ارتباطات را حرام می‌دانند؛ ولی متأسفانه جامعه‌ی ما به‌سمتی رفته که فامیل‌های درجه‌یک هم سال‌به‌سال باهم دیدار نمی‌کنند و با این اصل مهم اسلامی بیگانه شده‌اند، هرچند در عصر ارتباطات بهتر می‌توان این سنت حسنه را احیا کرد و ازآنجاکه اکثر افراد دست‌کم یک دستگاه تلفن همراه با خود دارند، می‌توانند حداقل در بازه‌ی زمانی کوتاه صدای هم را بشنوند و از حال هم باخبر شوند.

در نهایت، مهم‌ترین درسی که می‌توان از قیام امام‌حسین(ع) گرفت، درس «ایثار و ازخودگذشتگی» است. آن حضرت با فداکاری و نثار جانش کاری کرد تا در ادوار تاریخ الگویی برای همگان باشد و آموخت چگونه می‌توان در برابر ظلم و بی‌عدالتی قد علم کرد. او به‌عنوان سومین امام برحق، با قیام خود توانست از ارزش‌های انسانی دفاع کند و چهره‌ی کریه ریاکاران و فاسدان و زورگویان را آشکار نماید؛ البته ایثار و ازخودگذشتگی مراحلی دارد که وظیفه‌ی ما را دوچندان می‌کند؛ انسان می‌تواند با احسان و نیکوکاری و دستگیری از دیگران، مراحل اول ایثار را به انجام برساند.

هم‌اکنون در جامعه‌ی ما بسیاری از افراد نیازمندند و این نیاز ممکن است بر اثر ناتوانی جسمی، روحی، فکری یا مالی باشد؛ پس ما که ادعای مسلمانی و پیروی از امام‌حسین(ع) را داریم، باید با گذشت و فداکاری و ایثار در پی رفع مشکلات و گرفتاری‌های هم‌نوعان خود باشیم و چه نیکوست الگویمان سجایای اخلاقی و رفتاری ائمه‌ی اطهار(ع) باشد. در این زمینه، دست‌اندرکاران، به‌ویژه دولتمردان و اداره‌کنندگان جامعه باید عدالت را سرلوحه‌ی کار خود قرار دهند.

payamgooyesemnan