ترغیب به فرزندآوری چرا و چگونه!!؟

یادداشت روز به قلم سمیه معلمیان؛

ترغیب به فرزندآوری چرا و چگونه!!؟

استان سمنان کمترین نرخ فرزند آور ی را دارد این مسئله می‌تواند دلایل مختلفی را داشته باشد .

باید در نظر داشت که نباید دلایل عدم تمایل به فرزند آوری را برای همه گروه ها و افراد  به یک میزان در نظر گرفت، لذا جهت برنامه ریزی برای این موضوع باید به فراخور نیاز هر گروه، پیش بینی هایی صورت گرفته و بسترهای مناسب جهت برآوردن و رفع موانع ایجاد گردد. برای ترغیب به فرزندآوری و موفقیت طرح افزایش جمعیت در عرصه سیاست گذاری، باید زمینه های تامین آسایش و رفاه اقتصادی، علی الخصوص امنیت شغلی و اقتصادی، اجتماعی خانواده ها فراهم آید. ایجاد رشد و ثبات اقتصادی نه تنها زمینه تمایل به فرزندآوری را در بین زوج های جوان بیشتر مینماید، بلکه نگرانی و دغدغه خانواده ها را برای آینده فرزندانشان در زمینه اشتغال و رفاه اقتصادی نیز کمتر کرده که این امر خود زمینه ساز بستر مناسب جهت افزایش و رشد جمعیت میباشد. خدمات بهداشتی و درمانی رایگان و در دسترس مانند پرداخت هزینه‌های دوران بارداری مادران و ارائه تسهیلات برای فرزندان تازه متولد شده وکاهش هزینه های درمان ناباروری نیز از دیگر ابزارهایی است که جهت تشویق  برای افزایش جمعیت میتوان در نظر گرفت. از دیگر سو، ایجاد بسترهای مناسب فرهنگی و همراه با آموزش های موثر و بالا بردن سطح آگاهی ها در کنار کاهش مشکلات و دغدغه های اقتصادی خانواده ها نسبت به آینده فرزندانشان، می تواند بهترین راهکار جهت افزایش منطقی جمعیت در این برهه باشد.

از آنجایی که جمعیت به عنوان شاخصی برای توسعه و قدرت ملی هر کشوری در نظر گرفته میشود، میتوان از مهمترین پیامدها و آسیب های کاهش فرزندآوری و رشد جمعیت به کاهش جمعیت فعال و مولد، کمبود نیروی کار، مشکلات متعدد در روند تولید و افزایش چالش های اقتصادی و در نهایت حرکت به سمت سالمندی و غیر فعال بودن جامعه اشاره نمود که همه این عوامل به نوبه خود بر کاهش سرمایه انسانی وتوان نظامی و قدرت یک جامعه تاثیر گذار است. با توجه به آمارهای مربوط به ابعاد جمعیتی در ایران به نظر میرسد که اگر در این زمینه سیاست گذاری ها و تصمیمات درستی اتخاذ نگردد، در دهه های آینده با بحرانی جدی در حوزه جمعیتی مواجه خواهیم شد.

فرزندآوری به عنوان یک مقوله ارزشمند در  فرهنگ ایرانی- اسلامی همیشه دارای جایگاه ویژه ای بوده است ولی باید در نظر گرفت که با توجه به شرایط اجتماعی و اقتصادی حاکم بر جامعه اگر می‌خواهیم به عوامل موثر بر فرزندآوری و رشد جمعیت توجه کنیم، اولین اقدام، ارائه مشوق‌های موثر بر گرایش جوانان نسبت به ازدواج به هنگام است. به نظر میرسد ایجاد زمینه های مناسب اشتغال و امنیت اقتصادی، تسهیل شرایط ازدواج و توجه مسئولان به این مورد، عاملی اساسی و مهم در جهت رفع بسیاری از مشکلات در این حوزه میباشد چرا که اگر جوانان دارای شغل و درآمد مناسب باشند، قطعاً به ازدواج و تشکیل خانواده و داشتن فرزند تمایل پیدا میکنند. عدم اشتغال عاملی مهم در جهت ایجاد بیکاری و فقر است که این امر باعث کاهش آمار ازدواج، افزایش میزان طلاق و عدم تمایل یا تاخیر در فرزندآوری میشود.

از طرفی از آنجایی که امروزه برخی از زنان شاغل و دانشجو هستند، دغدغه بسیاری از آنان از دست دادن موقعیت شغلی و تحصیلی به واسطه فرزندآوری میباشد و این امر در تصمیم گیری نسبت به تاخیر در فرزندآوری یا کاهش تعداد فرزندان متولد شده در خانواده ها بسیار اثرگذار است، لذا با قرار دادن برخی مولفه های تشویقی برای مادران شاغل و دانشجو چون مرخصی های کاری و تحصیلی، فرصت تحصیلی به مادران دانشجو در زمان بارداری و ایجاد مهدهای کودک و مراکز نگهداری از فرزندان در ادارات، نهادها و دانشگاه های محل تحصیل مادران، میتوان به تشویق فرزندآوری آنان کمک نمود. در واقع تضمین اشتغال و تحصیل زنان پس از زایمان و ایجاد بسترهای مناسب جهت فرهنگ‌سازی برای سهیم کردن پدران در تربیت و نگهداری کودکان، میتواند نقش موثری در از میان برداشتن برخی از مهمترین موانع فرزندآوری در شرایط کنونی جامعه داشته باشد.

با توجه به مساله بحران جمعیت در ایران و اتخاذ سیاست های افزایش فرزندآوری جهت از میان برداشتن موانع و تامین اهداف جمعیتی باید در نظر داشت که این سیاست‌گذاری ها و پیشنهادات، تنها در صورتی موثر خواهد بود که  در یک بسته جامع و با در نظر گرفتن شرایط و ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور و با پشتوانه نظری و عملی همراه باشد. در غیر این صورت عامل موثری درتشویق زوجین به داشتن فرزند بیشتر نخواهد بود. در این خصوص میتوان از تجربه کشورهای موفق در این زمینه نیز استفاده نموده و با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی کشور، سیاست گذاری ها و تصمیمات مهم در این خصوص را اتخاذ نمود.

payamgooyesemnan