دوگانگی در بازار میوه استان سمنان!

یادداشت روز به قلم مهران سعادت؛

دوگانگی در بازار میوه استان سمنان!

در چند ماهه گذشته استان سمنان جزو استان‌های گران کشور در آمارهای ملی ثبت شده است. یکی از عواملی که سبب شده نرخ تورم در استان بالا باشد‌، قیمت میوه است. عموما میوه ها در سمنان گران بوده و از کیفیت پایین برخوردار است. این عامل سبب “کاهش رفاه خانوار” شده است. به هرحال ویتامین در تغدیه و زندگی سالم اثرات زیادی دارد و نبود و کمبود آن در فعالیت جسمی و فکری افراد تاثیر گذار است. گرچه شاخص کل تورم در استان بالاست، اما در کنار آن یک “دوگانگی در قیمت و کیفیت میوه” در استان سمنان مشاهده می شود. در شرق استان به ویژه شهر شاهرود، تنوع، کیفیت و قیمت میوه مناسب است ولی در شهرستان سمنان اوضاع میوه خوب نیست. این درحالی است میوه های با کیفیت عموما از شهر و مناطق اطراف شاهرود به شهر سمنان آورده می شود. تنوع میوه در منطقه شاهرود بیشتر است. انگور، زرد آلو، گیلاس، آلبالوهای از میوه های شهرستان شاهرود محسوب می شود. لذا دسترسی مردم شاهرود به میوه راحت تر و بهتر است. در قسمت غربی استان شهر سمنان و گرمسار داستان به گونه ای دیگری است.
متاسفانه بخشی از میوه های درجه دو و حتی درجه سه تهران در سمنان به قیمت میوه درجه یک در شهر سمنان فروخته می شود. در ضمن میزان چرخش و دست به دست شدن میوه در چرخه دلالان در سمنان نسبت به شهرهای دیگر بیشتر است. شهر سمنان تبدیل به مقصد “میوه های ضعیف” باقی مانده از تهران شده است و عملا خانواده های سمنانی انتخاب کمی در حوزه دریافت میوه خوب دارند.
در کنار این مشکل عرضه، تقاضای مضاعف مهاجرین داخل از استان‌های شمالی و بعضا جنوبی و همچنین مهاجرین افغانستانی و حضور دانشجویان عراقی، تقاضا برای میوه را به شدت افزایش داده است. بنابراین میوه با کیفیت توسط افراد با درآمد بالا و همچنین دانشجویان عرب که (به دلیل افزایش قیمت دلار قدرت خرید آنها زیاد شده است) و حجم زیادی از میوه ها را خریداری می کنند و قشر متوسط و ضعیف غالبا بهره مناسبی از میوه ندارند. در این میان، طبقه ضعیف جامعه در شهر، ته مانده بار میوه را می توانند بخرند که عملا نمی توان آنها را میوه نامید.
در شهرستان سمنان تعداد میوه فروش هایی که میوه درجه یک دارند کم است و این امر یک نوع “انحصار در فروش” ایجاد کرده است و تعیین قیمت در سطح بالاتر از معمول را ایجاد می کند. البته انحصار در فروش، نتیجه “انحصار در خرید” نیز است. بنابراین در بازار کل ما شاهد ترکیب بازار انحصار در خرید و انحصار در فروش توامان هستیم. البته جایابی تعدادی از این میوه فروش ها با کیفیت در خیابان اصلی شهر یعنی خیابان امام نیز مزید بر علت افزایش قیمت میوه های درجه یک شده است. طبیعا اجاره بهای مغازه های خیابان امام بسیار بالاست و طبیعتا نباید میوه فروش‌ها در این خیابان اصلی قرار گیرند. اما به دلیل اینکه بازار میوه با بازار کالا در خیابان امام ترکیب شده است، در نتیجه میوه فروش های این خیابان به مانند طلا فروشها یا لوازم خانگی و حتی خشکبار اجاره بهای بالای را پرداخت می نمایند و برای اینکه بتوانند کسب و کار خود را ادامه دهند، نهایتا در قیمت تمام شده نهایی این هزینه اجاره مغازه لحاظ می کنند و مصرف کننده نهایی به دلیل شرایط بازار حاکم بر بازار میوه در سمنان چاره ای جز پرداخت قیمت بالا ندارد. به ویژه اگر خانوارهای سمنانی اگر میهمان از شهرهای دیگر داشته باشند و یا احیانا اگر مراسمی برگزار کنند، این کالا تبدیل به کالای بی کشش شده و مصرف کننده مجبور به پرداخت است.
در این میان “چهارشنبه بازارها” که در دور میدان امام حسین و پارک شقایق قرار دارند، تا حدودی دسترسی مردم به میوه با قیمت مناسب را فراهم می آوردند؛ اما چون این بازارها محدودیت زمانی دارد، عملا مصرف کننده همچنان برای تهیه میوه با قیمت مناسب با سختی مواجه است.
سازمان جهاد کشاورزی و سازمان بازرگانی وظیفه خطیری در تامین میوه خوب با قیمت خوب در استان دارند.
البته لازم به ذکر است که استان و شهرستان در حوزه پروتئین نسبتا وضعیت مناسبی دارد. وجود مراتع مختلف، نیروی کار افغانستانی نسبتا فراوان که در بخش دامداری فعال هستند به تامین گوشت قرمز کمک می کند. استان سمنان یکی از استان‌هایی است که تعداد اتباع افغانستانی در آن زیاد هست و این امر هزینه تمام شده گوشت قرمز و حتی گوشت سفید نسبت به استان‌های دیگر کاهش داده است. البته وجود دام سنگین، همچون شتر که نسبتا جمعیت فراوانی دارد نیز بی تاثیر نیست. استان سمنان از این نظر گوشت وضعیت مطلوبی دارد؛ ولی از نظر میوه مطلوب نیست. افزایش تعداد ورودی های دپوی عمده فروشی میوه در سمنان می تواند یک راه حل مناسب باشد. دیپلماسی تجاری در حوزه میوه استان با سایر استان‌های همجوار نیز می تواند در کاهش قیمت موثر باشد.

به هر حال تا بازار میوه تنظیم و قیمت میوه کنترل نشود، نمی توان به کاهش تورم در استان و سمنان امیدوار بود.

payamgooyesemnan