آحاد مردم سرمایه‌ی اجتماعی هستند

یادداشت روز به قلم ابوالقاسم کواکبیان؛

آحاد مردم سرمایه‌ی اجتماعی هستند

در هر جامعه‌ای، رأی و نظر اکثر مردم و اعتماد آنان به دولت و نظام حکومتی‌شان، سرمایه‌ی اجتماعی محسوب می‌شود؛ بنابراین هر نظامی که پشتوانه‌ی مردمی نداشته باشد، از سرمایه‌ی اجتماعی محروم است و نداشتن حمایت مردمی موجب تضعیف بنیان‌های حکومتی خواهد شد. بدیهی است اداره‌ی کشور بدون حمایت مردم بسیار دشوار خواهد بود.

یکی از راه‌های برآورد اعتماد مردم به دولتمردان و کسانی که در مصدر امور قرار دارند، میزان شرکت مردم در انتخابات است؛ برای مثال، در اولین انتخابات برای تأسیس جمهوری اسلامی قریب ۹۸درصد مردم پای صندوق‌های رأی آمدند و ۹۹درصد آنان در این همه‌پرسی، به جمهوری اسلامی رأی «آری» دادند و این میزان مشارکت سرمایه‌ی عظیمی برای بنیان‌گذاران جمهوری اسلامی بود و بعداز آن نیز این سرمایه‌های اجتماعی یعنی مردم وفادار وطن‌دوست، در جنگ و سازندگی همراه و همدل نظام جمهوری اسلامی بودند؛ ولی شوربختانه در انتخابات‌های بعدی، این میزان مشارکت نوسان و فراز و فرود داشت؛ به‌طوری‌که در آخرین رأی‌گیری برای انتخاب رئیس‌جمهور، در مرحله‌ی اول قریب ۴۰درصد و در مرحله‌ی دوم کمتر از نیمی از واجدان شرایط شرکت کردند.

به‌هرحال، پیامد نیامدن افراد پای صندوق رأی با هر دلیلی، کاهش سرمایه‌ی اجتماعی بود؛ لذا لازم بود دل‌سوزان جامعه آسیب‌شناسی کنند و دلایل آن را بیابند و درصدد ترمیم اعتماد مردم برآیند تا این رابطه‌ی دوسویه را استحکام ببخشند. دقیقاً اگر تاجری نیمی از سرمایه‌ی خود را از دست بدهد و در پی جبران نباشد، درصد احتمال ورشکستگی او زیاد است؛ بنابراین منتخبان مردم اعم از نمایندگان مجلس و رئیس‌جمهور و وزیران منتخب او نیز می‌بایست با تمام توان خود در پی جذب حداکثری مردم باشند تا بتوانند در انتخابات‌های بعدی مشروعیت و مقبولیت لازم را کسب کنند؛ ولی متأسفانه هم‌اکنون برخی منتخبان مردم سخنانی برخلاف خواسته‌ی اکثر مردم در مجلس یا مراکز دیگر بیان می‌کنند.

از طرفی گذشته از آنکه مردم در شرایط سخت اقتصادی قرار دارند و گران‌شدن روزبه‌روز کالاها را مشاهده می‌کنند و سختی‌های بسیاری را متحمل می‌شوند، شاهد رویدادهایی هستند که به‌طور قطع و به‌یقین موجب بی‌اعتمادی آنان می‌شود؛ برای مثال، آن آقایی که برای درس عبرت، جهنم مصنوعی درست می‌کند، حتماً بی‌اطلاع است که بهشت و جهنم واقعی پس‌از روز قیامت برپا می‌شود و هم‌اکنون همه‌ی مردگان در عالم برزخ به سر می‌برند و اصلاً جهنم او چه شباهتی دارد به جهنم اصلی که بعداز یوم‌الدین دایر می‌شود؟

یا درخصوص آن فردی که در سفر حج در پی دشمن‌تراشی است، باید گفت آیا پسندیده است فردی با لباس احرام در کشوری که دولتمردان در پی دوستی با آن هستند، ظاهر شود و دوستی را به دشمنی بدل کند؟ یا فرزندان فردی که مورد وثوق رهبر بوده، چگونه است که زمینی به قیمت هزارمیلیارد تومان را به‌صورت غیرمشروع مال خود می‌کند؟

به‌راستی چرا مرجعی وجود ندارد برای جلوگیری از افرادی که باعث روی‌گردانی عده‌ی کثیری از مردم، از نظام و حکومت می‌شوند؟ افرادی مانند آن تئوریسین که خود را دانشمند می‌داند و به مردم قزوین توهین می‌کند یا آن افرادی که به مردم توهین می‌کنند و موجب رنجش آنان می‌شوند و هیچ‌گاه حاضر نمی‌شوند از مردم عذرخواهی کنند یا آن مدیری که برای تأمین ابتدایی‌ترین احتیاجات مردم عاجز است و حاضر نیست یا جای خود را به دیگری بدهد یا لااقل دلیل وجود مشکلات عدیده را با مردم در میان بگذارد.

در اینجا نگارنده از همه‌ی مسئولان تقاضا دارد در برابر موضوع مطرح‌شده احساس مسئولیت کنند و با تقویت نهادهای مدنی به‌ویژه احزاب و بهادادن به آنان، زمینه‌ی همدلی مردم را فراهم کنند و طوری برنامه‌ریزی کنند که در فرصت‌های بعدی و انتخابات آتی لااقل دوسوم مردم را به پای صندوق‌های رأی بیاوردند؛ البته این میسر نیست مگر اینکه مسئولان ما در پی جلب رضایت مردم باشند و این گرانی افسارگسیخته را مهار کنند و هرکسی که تریبونی در اختیار گرفت، به مردم خداپرست و باایمان این دیار کهن توهین نکند. افرادی هم که خود را مالک کشور و مردم را رعیت خود می‌دانند، باید در رفتار خود تجدیدنظر کنند!

payamgooyesemnan