برای مهار تورم، غول نقدینگی را کنترل کنید!

یادداشت روز به قلم مسعود تبریزی؛

برای مهار تورم، غول نقدینگی را کنترل کنید!

بر اساس اعلام بانک مرکزی، حجم نقدینگی تا پایان سال گذشته از ۶ هزار هزار میلیارد تومان عبور کرده است که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن بیش از ۴۰ درصد رشد داشته است.

حجم نقدینگی در کشور در حالی از ۶ هزار هزار میلیارد تومان فراتر رفته است که میزان نقدینگی در پایان دولت دوازدهم در مرداد سال گذشته حدود ۴ هزار میلیارد تومان بوده است.

به عبارتی دیگر حجم آن دسته از دارایی‌های موجود در کشور که می تواند در کمترین زمان به پول نقد تبدیل شود بیش از ۶ هزار هزار میلیارد تومان است.

برای درک این عدد کافی است بدانید سقف کل بودجه سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۳۶۰۰ هزار میلیارد تومان بود که البته با کسر ۲۲۰۰ هزار میلیارد تومان بودجه شرکت های دولتی، می توان گفت بودجه عمومی دولت در سال قبل حدود ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

نکته تلخ ماجرا آنجاست که بر اساس آمار بانک مرکزی، در هر ساعت ۵۴ میلیارد تومان به حجم نقدینگی کشور افزوده می شود، یعنی در هر شبانه روز ۱۲۹۶ میلیارد تومان!

علم اقتصاد می گوید هرچند رشد نقدینگی حجم پول بیشتری را در اختیار افراد یک جامعه قرار می دهد اما از آنجا که تولیدِ کالا متناسب با افزایش نقدینگی رشد نمی کند نتیجه ای جز برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا ندارد، بنابراین به تورم منجر می شود.

این موضوع به وضوح تاثیر مخرب افزایش نقدینگی بر لایه های مختلف اقتصاد و پیامدهای آن بر رشد نرخ تورم را نشان می دهد.

بدیعی است با سرازیر شدن حجم بالایی از نقدینگی به هریک از بازارهای ارز، طلا، مسکن و خودرو، میزان تقاضا در این بازارها به طوری غیرمنطقی افزایش خواهد یافت و زمینه سبقت قیمت ها از یکدیگر را فراهم خواهد کرد، اتفاقی که در نهایت به افزایش نرخ تورم منجر می شود.

نکته مهم آنکه افزایش نرخ تورم آخرین حلقه این زنجیره نیست، چراکه با افزایش تورم، افراد برای حفظ ارزش دارایی های خود به سمت بازار هجوم خواهند برد و این اتفاق مجددا رشد نرخ تورم و بی ثباتی قیمت ها را درپی خواهد داشت.

از سویی دیگر در چنین شرایطی، برخی دولت ها با هدف کنترل بازار، اقدام به افزایش نرخ سود می کنند در حالیکه همین اقدام نیز اگر ناظر به پیوندهای فرابخشی اقتصاد نباشد، افزایش حجم نقدینگی را درپی خواهد داشت.

به نظر می رسد طراحی مجموعه ای از عوامل شامل مدیریت انتظارات تورمی، ایجاد جذابیت سرمایه گذاری در بخش تولید، تلاش برای کاهش ناترازی عملیاتی بودجه و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای جذب نقدینگی می تواند در میان مدت به کاهش سرعت خلق پول و مهار نرخ تورم کمک کند. تورمی که چنانچه همچنان یکه تاز اقتصاد ایران باشد آنرا تا مرز فروپاشی خواهد برد!

payamgooyesemnan