تعطیلی ادارات؛ و اختلال در خدمات‌رسانی به مردم!

یادداشت روز به قلم روح اله ساعدی؛

تعطیلی ادارات؛ و اختلال در خدمات‌رسانی به مردم!

تا همین چند سال پیش، تعطیلی ادارات و بانک ها، تجربه ای بود که بیشتر محدود به مناسبت های تقویمی یا بعضی بحرانهای طبیعی می شد. اما حالا کمتر هفته ای است که مردم ایران، مخصوصا در استانهایی مثل سمنان، با سردرگمی در مقابل تابلوهای “امروز تعطیل است” روبه رو نشوند؛ گاهی به خاطر کمبود گاز در زمستان، گاهی به بهانه ناترازی برق در گرمای طاقت فرسای تابستان و…

دولت چهاردهم در ابتدا با تغییر ساعت کار ادارات، جدیتی برای کنترل اوضاع از خود نشان داد؛ ادارات از شش صبح تا یک بعدازظهرفعال شد. اما این سیاست کافی نبود و به سرعت تعطیلی پنجشنبه ها و اخیراً حتی چهارشنبه ها نیز به برخی استان ها سرایت کرد.تعطیلی های ناگهانی و متوالی ادارات، اگرچه بر کاغذ می تواند مصرف حامل های انرژی را پایین بیاورد، اما در واقع بیشتر شبیه مُسکنی است که درد عمیق را فقط تا فردای بحران عقب می اندازد.

واقعیت این است که ریشه مشکل نه فقط در رفتار کارکنان دولت، بلکه بیش از همه در ساختارهای فرسوده و سیاست های غلط گذشتگان است. باید قبول کنیم که سهم دولت و ادارات از مصرف برق و آب در مقایسه با بخش هایی مثل صنعت یا کشاورزی ناچیزتر است. طبق آمار، بیش از ۹۰ درصد آب کشور در کشاورزی مصرف می شود و برق عمده هم در فعالیت های تولیدی و صنعتی هدر می رود. در این میان، تعطیلی ادارات نه بر آب تأثیر جدی دارد و نه بر برق، بلکه نتیجه اش قفل شدن کار مردم و تعویق های پیاپی در روند توسعه ای منطقه است. اما چرا کار به اینجا کشیده است؟

شاید بخش زیادی از جواب در تحریم های اقتصادی و سیاسی باشد که سالهاست سایه شان را بر توسعه زیرساخت ها انداخته اند. فرصت به روزرسانی نیروگاه ها، سرمایه گذاری بخش خصوصی و واردات فناوری های کم مصرف را از کشور گرفته است. دولت مجبور شده با راه حل های فوری، روزها را شب کُند و شبها را به صبح برساند، و این میان، سهم مردم فقط سرگردانی و نارضایتی بوده است.

قطعا تعطیلات اجباری خدمات را به تعویق می اندازد، برنامه های اداری و بانکی را به هم می ریزد، باعث سردرگمی شغلی و اجتماعی می شود و حتی مشاغل کوچک و محلی را که وابسته به خدمات دولت می باشند، تا مرز ناامیدی پیش می برد.این مدل مدیریت، بیش و پیش از هرچیز به فرهنگ “حل مسئله با صورت مسئله پاک کنی” دامن می زند.

بحران برق و آب، مساله ای ساختاری است و به اصلاحات ساختاری نیاز دارد؛ از سرمایه گذاری واقعی در انرژی های تجدیدپذیر تا اصلاح الگوی مصرف در کشاورزی، صنعت و حتی ارتقای مدیریت هوشمند شبکه برق و اجرای تعرفه های پلکانی برای مصرفکنندگان عمده و…

تجربه جهانی نشان داده که دولت های موفق به جای تعطیلی های زنجیره ای و سیاست های مُسکن وار، سراغ ریشه ها رفته اند؛ فرهنگ مصرف را تغییر داده، اقتصاد را دیجیتالی و خدمات را دورکار محور و آنلاین کرده اند تا اختلالات حداقلی شود. همانطور که مشارکت مردم برای صرفه جویی ضروری است، نیاز به دیپلماسی فعال و گفتگو با دنیا هم حیاتی به نظر می رسد تا شاید مسیر ورود فناوری و سرمایه باز شود. بحران انرژی نه فقط یک چالش مدیریتی، بلکه بحران اعتماد و امید هم هست. وقتی دولت و مردم فقط باتعطیلی و کاهش وقت مواجه شوند، فضای سردرگمی و بی انگیزگی اجتماعی تقویت می شود. اگر چشم انداز آینده توسعه ای نباشد، تعطیلی های امروز فقط آرامبخش مُوقت یک بحران عمیق مدیریتی و ساختاری است. باید به روزی رسید که “روز کاری” دوباره معنای خودش را پیدا کند و جدول کاری ادارات، نه با بحران انرژی، که با امید به توسعه منظم شود.

payamgooyesemnan