اقتصاد ورزش استان؛ مشکلات و راه حل ها !

یادداشت روز به قلم رحمان سعادت؛

اقتصاد ورزش استان؛ مشکلات و راه حل ها !

اقتصاد همه جا مهم است و ورزش نیز از این امر مستثنی نیست. یکی از مظاهر اقتصاد مدرن، ظهور اقتصاد های جدید مانند اقتصاد ورزش و اقتصاد سینما است. محصول اقتصاد ورزش، سلامت عمومی، ایجاد تفریحات سالم و همچنین افزایش غرور ملی و سرمایه اجتماعی است. ورزش همگانی و ورزش قهرمانی هر دو در خط مشی گذاری کشورهای توسعه یافته باید مورد توجه باشد.

در این میان، سهم کشورها و جایگاه آنها می تواند نشان دهد که چه قدر به اقتصاد مدرن نزدیک شدیم. متوسط سهم اقتصاد ورزش از تولید ناخالص ملی کشورها ۵ درصد است. یعنی به طور متوسط ۵ درصد تولید ناخالص ملی در بخش ورزش خلق می شود. برای  برخی از کشورها مانند برزیل و اسپانیا، ۷ درصد و برخی کشورها مانند ترکیه، ۳ درصد است. اما متاسفانه این آمار در ایران زیر یک درصد است. یعنی ۵ برابر کمتر و حدود نیم درصد. این امر نشان می دهد وضعیت ما با شرایط متوسط جهان فاصله دارد. یکی از عومل رشد اقتصاد ورزش سرمایه گذاری در امکان ورزشی است. در پرطرفدارترین ورزش یعنی فوتبال، اغلب ورزشگاه ها به لحاظ چمن طبیعی دچار مشکل هستند. برخی از ورزشگاه ها مانند استودیوم آزادی مستهلک شده است. با توجه به شرایط بودجه ای کشور، امکان سرمایه گذاری کلان وجود ندارد. با این وضعیت نمی توان امیدوار بود. این درحالی است که کشورهای همسایه جام جهانی برگزار می کنند. قطر در سال ۲۰۲۲ میزبان بود و عربستان برای ۲۰۳۴ موفق به کسب میزبانی شده است. سرعت رشد کشورهای همسایه بالاست. این امر نشان می دهد که بایستی کمی واقع بین باشیم.

اما در توزیع بودجه ورزشی استانی شرایط برای سمنان نیز رضایت بخش نیست. استان سمنان جز استان هایی است که کمترین بودجه را به خود اختصاص داده است. یعنی در دیپلماسی بودجه استان خوب عمل نکرده ایم. لذا نمی توان انتظار داشت ورزش استان موفقیت های قابل توجهی کسب کند.

اما راه حل چیست؟ چگونه می توان این دوره باطل را در هم شکست و به سمت رشد و تعالی ورزش در استان رسید. به نظر می رسد، ورزش های انفرادی راه میانبر برای توفیق های استانی و  شهرستانی است. این در حالی است که برای ورزش تیمی، نیاز به بودجه بیشتر و هماهنگی گسترده است. آنچه آمار نشان می دهد این است که سمنان در ورزش های رزمی به هدف نزدیک تر است. با تمرکز بودجه و توجه به ورزش های رزمی می توان به مدال و قهرمانی نزدیک تر شد. معرفی قهرمان ملی از استان به کشور از دو جهت منفعت اقتصادی دارد. اول برندسازی برای استان شکل می گیرد و بنابراین سرمایه و تقاضا برای آن ورزش در بخش خصوصی زیاد می شود و دوم در کنار آن قدرت چانه زنی یک قهرمان ملی برای جذب بودجه برای استان زیاد می شود. مثلا وجود قهرمان ورزش رزمی به نام آرین سلیمی دارنده مدال المپیک برای جذب بودجه برای استان کرمانشاه موثر خواهد بود. با توجه به استعداد متعدد در استان همچون خانم غزل سلطانی می توان امیدوار بود که قهرمانان این استان در عرصه ملی و بین المللی بدرخشند. طبیعتا اگر این موفقیت در سطح بین المللی باشد، به نوعی درآمد ارزی نیز به همراه خواهد داشت. به عبارت دیگر اقتصاد ورزش به صورت درون زا می تواند به اقتصاد ورزش استان و حتی اقتصاد گردشگری استان و شهرستان کمک کند. در آن صورت نیاز به بودجه قطره چکانی نخواهد بود. تجربه های موفق اقتصاد ورزش در شهر بارسلونا نشان می دهد که ۲۵ درصد از تولید ناخالص شهرستان به وسیله یک باشگاه و گردشگری و بازدید از این باشگاه و شهر به دست می آید. در نسخه های داخلی، قهرمانانی مانند علی دایی بر اقتصاد گردشگری اردبیل و به ویژه سرعین اثر قابل توجهی داشته است. در حال حاضر هتل های تحت مالکیت و مدیریت علی دایی در سرعین در کنار آب گرم سرعین که جاذبه گردشگری طبیعی است، به عنوان نماد ورزش و فوتبال سبب شده که گردشگران زیادی برای بازدید از زادگاه علی دایی و هتل های او تصمیم به اقامت بگیرند. نمونه دیگر، تاریخ ساز فوتبال ایران خداداد عزیزی بارها عنوان کرده است که ارز حاصل از درآمد فوتبالی خود از خارج را در کشور و منطقه خراسان برای رشد و تعالی و اشتغال به کار گرفته است.

در مجموع باید گفت که قهرمانان می توانند برای اقتصاد منطقه خود و اقتصاد ورزش یک موتور محرک باشند‌. تمرکز بر ورزش های انفرادی به مانند حرکت مهره سرباز به ردیف آخر است. بر اساس قانون شطرنج اگر سرباز به ردیف آخر برسد، می تواند به هر مهره دلخواه تبدیل شود که بهترین مهره وزیر است. وزیر جدید و قهرمان تازه نفس می تواند سرنوشت بازی و منطقه را تغییر دهد. به اذعان بسیاری از پیشکسوتان ورزش استان، در این منطقه استعداد فراوانی در ورزش قهرمانی وجود دارد و با اندک توجهی به دستاوردهای کثیری منتهی می شود‌. امید است که با یک تحول در ورزش استان، اقتصاد ورزش و منطقه بهبود یابد.

payamgooyesemnan