گورستان یک‌صدساله سِنادَره سمنان ثبت ملی شد

سروش هاشمی روز شنبه به رسانه‌ها گفت: گورستان سنادره سمنان با مساحتی حدود چهار هکتار و با یک قرن قدمت به شماره ۳۴۰۳۷ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

وی با بیان اینکه قدیمی‌ترین تاریخ فوت حکاکی‌شده بر روی سنگ‌قبرها که در تحقیقات میدانی شناسایی‌شده، مربوط به سال ۱۳۰۱ هجری شمسی است، افزود: این گورستان علاوه بر قبور با تاریخ‌های مشخص، شامل تعداد زیادی قبر بدون نام و تاریخ است که قدمت آن‌ها احتمالاً بیشتر از یک قرن است.

وی بیان کرد: بر اساس شواهد و تحقیقات، دفن درگذشتگان تا اواسط دهه ۱۳۶۰ شمسی در گورستان سنادره انجام می‌شد و پس از آن این فعالیت‌ها متوقف‌شد.

هاشمی با اشاره به اینکه گورستان سنادره با دارا بودن تنوع زیاد در نوع سنگ‌قبرها و طراحی‌های مختلف، از ویژگی‌های جالب‌توجهی برخوردار است، اضافه کرد: این گورستان شامل قبور با سنگ‌های متنوع، از جمله خشت، کاشی و سنگ‌قبرهای مختلف است که در طول زمان دستخوش تغییرات و تکامل‌های مختلفی شد و تنوع جنس سنگ، نوع تراشکاری و حتی اشعار و متون مذهبی حک‌شده بر روی سنگ‌ها، از جمله ویژگی‌های منحصربه‌فرد این گورستان است.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سمنان با بیان اینکه یکی از نکات جالب در گورستان سنادره تفاوت در ساخت قبور مردان و زنان است، افزود: قبور مردان یک پله بلندتر از قبور زنان ساخته می‌شد و این تفاوت در طراحی قبور حتی قبل از اضافه شدن نام و تاریخ فوت بر روی سنگ‌ها نیز قابل‌مشاهده است.

این مسوول تصریح کرد: در مجموعه گورستان سنادره، آب‌انبار واقع در مجموعه گورستان نیز به شماره ۵۸۲۸ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.

هاشمی گفت: بناهایی نیز با کاربری‌های مختلف نظیر سایه‌بان و غسالخانه در این گورستان وجود دارند که به ارزش تاریخی و معماری این محل افزوده است.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سمنان بیان کرد: گورستان سنادره نه‌تنها از نظر تاریخی و فرهنگی اهمیت دارد، بلکه با توجه به تنوع سنگ‌قبرها و نحوه ساخت آن‌ها، برای پژوهشگران حوزه جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و تاریخ نیز یک منبع مطالعاتی بسیار ارزشمند است.

وی افزود: در دهه ۴۰ هجری شمسی، شاعر سمنانی، پیمان یغمایی، اشعاری خاص برای برخی از قبور سروده و این اشعار که معمولاً شامل اطلاعاتی کوتاه در مورد متوفی بودند، همچنان در گورستان قابل‌مشاهده است.

هاشمی اضافه کرد: گورستان سنادره سمنان با ویژگی‌های خاص خود، هم به‌عنوان یک جاذبه گردشگری و هم به‌عنوان یک مکان پژوهشی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با ثبت این گورستان در فهرست آثار ملی، فرصت‌های بیشتری برای پژوهش، معرفی و حفاظت از این میراث فرهنگی فراهم می‌شود.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سمنان تأکید کرد: با توجه به ثبت مجموعه گورستان سنادره این شهر در فهرست آثار ملی ایران، هرگونه اقدام اجرایی از سوی دستگاه‌های ذی‌ربط در هر زمینه‌ای در آن محدوده، منوط به موافقت اداره کل میراث فرهنگی است.

گورستان سنادره در منطقه جنوب شهر سمنان در بلوار حکیم الهی واقع است. آب انبار این گورستان مربوط به اوایل دوره پهلوی در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی ثبت شد. پله‌های این آب‌انبار که تخریب شده است، فاصله‌دار و پهن ساخته شده بود، به طوری که چهارپایان قادر به پایین رفتن از آن باشند تا حمل‌ونقل آب برای انسانها سخت نباشد.

منبع: ایرنا