چرا به ناترازی انرژی گرفتار شدیم؟!  

یادداشت روز به قلم روح اله ساعدی؛

چرا به ناترازی انرژی گرفتار شدیم؟!

سالهاست واژه ناترازی انرژی به دایره واژگان حوزه مدیربتی کشور اضافه شده است‌. ناترازی انرژی که عدم تعادل بین عرضه و تقاضای انرژی معنا می شود، امروزه به یکی از چالش های مهم اقتصاد و محیط زیست تبدیل شده و همه حوزه ها را متأثر ساخته است، و در آخرین نمونه آن منجر به تعطیلی ادارات، دستگاه‌های اجرایی و مدارس و..‌ در اکثر استان‌های کشور در روز گذشته به علت افزایش برودت هوا و بهینه سازی مصرف انرژی گردید.

درخصوص علل وقوع این اتفاق که با گرم یا سرد شدن هوا و به عبارتی در فصل زمستان وتابستان، بیشتر خودنمایی می کند و بیش از دیگر ایام سال، مدیران را به تکاپو وا می دارد و واحدهای تولیدی را نیز متأثر می سازد، بحث و نظر فراوان است، اما در یک بررسی سطحی می توان به این نتیجه رسید که بی تدبیری ریشه اصلی و قطعی این پدیده نامیمون است!! تعجب نکنید؛ چه آنها که به خوشایند دولت وقت، دو دهه قبل، قانون تثبیت قیمت انرژی را در مجلس مصوب کردند تا طرح هدفمندی یارانه ها که بازدهی آنی تری داشته باشد، چه متولیان امر که در بحث ایجاد زیرساخت های بهره برداری و تبدیل انرژی از جمله نیروگاه ها و پالایشگاه ها، تنها به طرح های زودبازده اکتفا کردند و نگاه آینده نگرانه ای نداشتند(حتی در این مسیر منابع انرژی خدادادی و در دسترس مثل باد و خورشید، را نادیده گرفته اند،) چه بخش خصوصی که در تولید محصولات و کالاهای برپایه انرژی شامل خودرو، بخاری، اجاق گاز، انواع لامپ ها، آبگرمکن، شوفاژ و…. کم هزینه ترین راه ها را برگزیده و کیفیت را فدای کمیت کرده است، چه حوزه های نظارتی که باری به هر جهت! چشم بر کوتاهی و ترک فعل های دستگاه های دولتی و بخش خصوصی در این زمینه بسته اند و با سکوت خود، ادامه روندهای اشتباه را تحکیم کرده اند، چه متولیان ساخت و ساز که در اجرای قانون مدیریت مصرف انرژی در بناها آن طور که باید جدیت نداشته اند و نتیجه کوتاهی هاشان شده احداث ساختمان های اداری و واحدهای مسکونی متعددی که به وضوح می توان هدررفت انرژی را در آنها مشاهده کرد، و چه آحاد مردم جامعه که هنوز به این باور نرسیده اند، که ذخایر انرژی امانت بزرگی در دست ماست و در فردایی نه چندان دور به خاطر مصرف بی رویه و خارج از ضابطه آب، برق، گاز و بنزین باید پاسخگوی پرسش ها و عتاب و خطاب های آیندگان(بخوانید فرزندان مان) باشیم.

سند این ادعا هم گزارش متخصصان این حوزه است که؛ ”مصرف کل انرژی کشور در بیست سال اخیر نزدیک سه برابر شده، و ایران با جمعیت مساوی و تولید اقتصادی نصف ترکیه، اکنون ۵/۲ برابر ترکیه انرژی مصرف میکند و شدت انرژی نسبت به تولید ناخالص داخلی در کشور بسیار بالاست، متوسط مصرف انرژی در ایران ۲/۲ برابر متوسط مصرف جهانی و سرانه تولید ناخالص داخلی در ایران نصف متوسط جهانی است، این نشان میدهد شدت انرژی(مصرف انرژی بر واحد تولید ناخالص داخلی) در ایران بسیار بالا و بیش از چهار برابر متوسط جهانی است.

در این موضوع بخش دولتی اما بیش از ما باید پاسخگو باشد، چرا که نتایج بررسی ها نشان می دهد؛“ بازده حرارتی بهترین نیروگاهها در دنیا حدود ۴۸ درصد و در ایران حدود ۳۵ درصد است“، به این معنا که هم در احداث نیروگاهها و پالایشگاه ها، استفاده از تجهیزات مدرن (به خاطر هزینه های سنگین) خیلی مورد تأکید قرار نداشته و هم در به روزرسانی آنها کم توجهی صورت گرفته است که البته در این موضوع، نمی توان بر اثرات شوم تحریم ها چشم بست، چرا که دسترسی ما به تجهیزات مدرن را سخت تر نموده و هزینه های مترتب بر کالاهای وارداتی را نیز صدچندان کرده است.

حالا و در این ماههای اولیه شروع به کار دولت چهاردهم و در روزهای سخت ناتراژی انرژی که درخواست رئیس جمهور از مردم برای رعایت صرفه جویی در مصرف انرژی با پیوستن به پویش دو درجه کمتر به مرحله حساسی رسیده است، واقعا لازم است، در کنار راهکارهایی که برای مدیریت مصرف انرژی و جلوگیری از قطع گاز در روزهای سرد سال ارائه شده، از مردم و آحاد اقشار مختلف جامعه از جمله استان ما سمنان بخواهیم  که با تصمیمات دولت مستقر  همراه شوند و کمک احوال کشور در تحقق برنامه هایی که برای جبران ناترازی دارد، باشند.

بدون شک؛ بهترین و اثرگذارترین راه همکاری ما در این وضعیت، مدیریت مصرف انرژی است، توجه به دمای رفاه در محیط کار و منزل، خاموش نگهداشتن لامپ های اضافه و… از جمله کارهایی است که می تواند هر هموطن ایرانی و شهروند هم استانی انجام دهد. همه انرژیها اعم از برق، گاز، نفت و بنزین ثروت ملی محسوب می شوند، اما قبول کنیم، هم اکنون به بدترین وجه ممکن به مصرف رسیده و سوزانده می شوند، و قطع به یقین بهترین گزینه برای جبران آن چه تا الان اتفاق افتاده، تغییر اساسی در رویه هاست.

payamgooyesemnan