از تبریز تا کاراکاس!!

یادداشت روز به قلم مهران سعادت؛

از تبریز تا کاراکاس!!

مهمترین خبر سیاسی و بین الملل کشوردر هفته گذشته سفر آقای ریس جمهور به ونزوئلا و کشورهای آمریکای جنوبی بود. این در حالی است که قبل از این سفر، ریس جمهور در سفر استانی به شهر تبریز وارد شد و  اقدام به سخنرانی در شهرهای مختلف استان آذربایجان شرقی و افتتاح طرح های مختلف استانی کرد. سپس بعد از سفر استانی از تبریز به سفرخارجی به کاراکاس رفت. بررسی سفرهای ریاست جمهوری حاکی از این است که ریس جمهور به اهمیت سفر برای بهبود امور اعتقاد و باور دارد. این مسئله در دولت نهم و دهم بیشتر مورد توجه بود و ریس جمهور وقت سفرهای استانی را در راس برنامه های خود قرار داده بود و اتفاقا سفرهای استانی در آن دوران برای او و دولت او تاثیر فراوانی داشت. روسای جمهور بعدی نیز از شیوه و روش او بنحوی کم یا زیاد تبعیت کردند. بخشی مدیران به جا مانده از دولت نهم و دهم در دولت سیزدهم سعی می کنند به نوعی دولت سیزدهم را بر همان ریل البته با تجربه بیشتر به جلو ببرند. بالاخره دولت سیزدهم دو سال دیگر به ایستگاه دولت در انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم می رسد و بایستی دستاورد سفر های استانی را مورد توجه قرار دهد.

البته گسترش روابط ایران و ونزوئلا در همان دوران شکل گرفت و احمدی نژاد و چاوز بیشترین مراودات سیاسی و اقتصادی را داشتند. از جمله این همکاری ها ایجاد بانک مشترک ایران و ونزولا بود. آمار نشان می دهد که بیشترین سفر یک رییس جمهور به ایران متعلق به هوگو چاوز بود که حدود نه بار به ایران سفر کرد. البته بیماری و فوت چاوز به او فرصت سفرهای بیشتر را نداد.  اگر عمر او به دنیا بود شاید سفرهای ایشان عددهای بیشتری را نیز ثبت می کرد. البته بعد از چاوز جانشین او ینیکلاس مادرو به این علاقه زیادی دارد و راه و شیوه و تمایل وی برای ارتباطات سیاسی به ایران همچنان پابرجاست. در این راستا دولت سیزدهم نیز از فرصت ایجاد شده در آمریکای جنوبی استفاده کرده است و دولت در آمریکای جنوبی به ونزئلا اکتفا نکرده و در این سفر کشورهای مانند کوبا ونیکوراگوا نیز هدف سفر اخیر ریاست جمهوری نیز بود. به هر حال دولت سیزدهم دیپلماسی فعالی را شروع کرده است و از کشور های نزدیک مانند عربستان تاچین در شرق و ونزوئلا در غرب مورد توجه دولت است . در این میان روابط مجدد با عربستان سبب همگرایی منطقه ای و همگرایی اسلامی بیشتر گردیده است.

بعد از تنش‌های فراوانی که در طول یک دهه گذشته به خصوص با عربستان داشتیم به نظر می‌رسد حرکت جدید دولت منطقی و حساب شده است. از سوی دیگر مصمم بودن سایر قوا نیز برای گسترش روابط دیپلماتیک نیز از هر جهت حائز اهمیت است چرا که به توسعه روابط اقتصادی ایران با کشورهای منطقه کمک می‌کند. سفر سلطان عمان به ایران و تحرکاتی که ایران در منطقه داشت سبب افزایش امیدواری‌هایی شده است. قطع به یقین سیاست خارجی و مدیریت آقای فرزین توامان اثرات مثبتی روی روند کاهشی نرخ ارز به جا گذاشته است چرا که نرخ ارز متاثر از موضوع آینده‌نگری نسبت به سیاست‌هاست. خوش بینی نسبت به دیپلماسی خارجی و گسترش ارتباطات ایران با کشورهای مختلف و عضویت در سازمان‌های اقتصادی منطقه‌ای طبیعتا منجر به ثبات بیشتری می‌شود، همچنین بازگشت پول‌های بلوکه شده به حساب ارزی بانک مرکزی نیز عامل مهمی درکاهش التهابات بازار ارز به شمار می‌رود.

با توجه به تغییر رویه‌ای که در شرایط فعلی اتفاق افتاده همچنین دیپلماسی فعال منطقه‌ای که ایران طی یک‌سال گذشته در پیش گرفته است ، به نظر می‌رسد با عادی‌سازی روابط با عربستان، مصر و برخی کشورهای مسلمان که در ۱۰ سال گذشته روابط چندان خوبی با آنها نداشته‌ایم، می‌توانیم در خط تولید خود، بسیاری از ظرفیت‌های بلااستفاده را در مدار قرار دهیم و همچنین از بازارهای منطقه‌ای و جهانی برای عرضه محصولات استفاده کنیم. این موارد می‌تواند منجر به رشد سریع در اقتصاد کشور شود. در کشورهایی که اقتصاد که در سطوح پایین قرار دارد، نرخ رشد سرعت بیشتری دارد، بنابراین پیش‌بینی بانک جهانی از رشد اقتصادی ایران تحقق‌پذیر است فقط لازم است سیاست‌های اخیر دولت همچنان تداوم داشته باشد.

در این میان، همسایه شمال غرب کشور یعنی ترکیه نیز برای حل فصل مشکلات اقتصادی و سیاسی و منطقه ای اهمیت دارد. ترکیه گرچه در برخی از موارد با ما اختلاف نظر دارد. اما همیشه یک کشور همراه با ایران بود و بخشی از روابط بین الملل اقتصادی ما با این کشور است. حضور هر دو کشور در سازمان همکاری اقتصادی اکو و کشور های اسلامی (دی ۸ ) و سایر سازمانها این پتانسیل رای برای هر دو کشور برای تعاملات دو جانبه ایجاد کرده است. یادمان نرود کمتر از یک ماه پیش در همسایگی ایران یعنی ترکیه انتخابات برگزار شد و علیرغم شکلات ترکیه در سالهای قبل، اردوغان و حزب اسلامگرایی آق پارتی دوباره رای آورد. بسیاری از کارشناسان حوزه سیاسی در خصوص پیروزی مجدد رجب طیب اردغان عنوان می کنند سه عنصر  خدمات اقتصادی گسترده دولت وی، فعالیت حزبی قوی و گسترده آق پارتی و گرایش های وسیع ترکیه به ارزش های اسلامی در ترکیه عامل توفیقات مجدد وی در این کشور است. اکنون که این در سال انتخاباتی قرار دارد تقویت احزاب و تمرکز آنها بر مسائل اقتصادی و فرهنگی می تواند شرایط مناسبی برای دگردیسی در شرایط جدید سیاسی ایران خلق کند. بهتر است از تجربیات کشور همسایه برای توسعه سیاسی و اقتصادی استفاده نمایم. در مجموع دولت با سه گانه (عربستان، ونزوئلا و ترکیه) می توانند بسیاری از مشکلات اقتصادی و بین المللی را رفع کند و از این پتانسیل برای تامین منافع ملی در خارج و بهبود شرایط اقتصادی در داخل استفاده لازم را بنماید.

payamgooyesemnan