قیاس مع‌الفارق!

یادداشت روز به قلم احسان پورطاهریان؛

قیاس مع‌الفارق!

همان‌گونه که پیش‌از این و در بسیاری از یادداشت‌هایم موضوع رفراندوم و همه‌پرسی را مورد بررسی و تحلیل قرار داده‌ام و همان‌طور که بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی و اجتماعی اعتقاد دارند، این مسأله یکی از دغدغه‌های مهم و اساسی اغلب کارشناسان و همچنین افراد دلسوز کشورمان محسوب می‌شود و این افراد اعتقاد دارند که راه برون‌رفت از مشکلات اقتصادی موجود و چالش‌هایی مانند سیاست‌های منطقه‌ای، انرژی هسته‌ای، سیاست خارجی و به‌خصوص مذاکره و رابطه با آمریکا و نیز قوانین اجتماعی نظیر طرح عفاف و حجاب و بسیاری از این موارد، برگزاری همه‌پرسی و رجوع به نظر مستقیم مردم است.

اما حتماً شما هم دیده‌اید و شنیده‌اید که هربار که چنین پیشنهاداتی از سوی اشخاص، احزاب، گروه‌های سیاسی و یا تحلیل‌گران و روشنفکران جامعه مطرح می‌شود، رسانه‌های نزدیک به حاکمیت و افرادی که به نحوی از تریبون‌های رسمی نظام استفاده می‌کنند، سعی دارند با انحراف افکار عمومی از اصل موضوع و تبدیل پیشنهاد همه‌پرسی پیرامون موارد مبتلابه اجتماعی، اقتصادی و یا فرهنگی به رفراندوم برای اصل و ساختار نظام سیاسی، این‌گونه القاء کنند که منتقدان در پی تغییر اصل نظام هستند و به همین دلیل، حرف از همه‌پرسی و رفراندوم می‌زنند!

مدافعان وضع موجود با مقایسه‌ی کشورمان با سایر کشورهای جهان، می‌گویند کجای دنیا و کدام حکومت را سراغ دارید که موجودیت خود و اصل نظام سیاسی خود را به رفراندوم گذاشته باشد و از شهروندان خود خواسته باشد درخصوص روند ادامه‌ی حکومت نظر دهند و با همین توجیه و بدون توجه به سوابق موجود، در بسیاری از کشورها و همچنین سنت برخی از ائمه‌ی معصومین در نظرخواهی از مردم درخصوص اصل حاکمیت، افرادی که پیشنهاد همه‌پرسی درباره‌ی مسائل مهم و چالش‌برانگیز کشورمان را مطرح می‌کنند را به باد انتقاد می‌گیرند و در مواردی نیز آنان را به وابستگی و غرب‌زدگی متهم می‌کنند.

گذشته از این‌که اصل برگزاری همه‌پرسی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و جدای از این‌که اساساً منظور و هدف بسیاری از افراد دلسوز و فعالان سیاسی و کارشناسان مسائل اجتماعی، برگزاری رفراندوم درخصوص اصل نظام نبوده و صرفاً خواهان نظرخواهی پیرامون چالش‌های فرهنگی و اجتماعی موجود هستند، اما با این‌حال مقایسه‌ی کشورمان با سایر کشورهای جهان جای تعجب دارد و متأسفانه این مقایسه فقط محدود به موضوع رفراندوم نیست و مقامات و مسئولان کشور در مواردی نظیر قیمت حامل‌های انرژی مانند بنزین نیز کشورمان را با سایر کشورها مقایسه می‌کنند و اختلاف قیمت بنزین در ایران را همواره به عنوان عامل اصلی قاچاق و مصرف بیش از حد استاندارد معرفی می‌نمایند.

همان‌گونه که اشاره شد، سوابقی از برگزاری رفراندوم درخصوص نوع نظام سیاسی در کشورهای جهان وجود دارد، ولی شکی نیست که درحال حاضر بسیاری از کشورهای جهان هم اصل حکومت خود را به رفراندوم نمی‌گذارند و یا قیمت بنزین در کشورمان نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه و جهان پایین‌تر است. اما در پاسخ به افرادی که در این موارد ایران را با سایر کشورها مقایسه می‌کنند، باید گفت مگر ساختار و قوانین موجود در کشورمان با کشورهای دیگر شباهتی دارد که درخصوص چنین مواردی با آنان مورد مقایسه قرار بگیریم و پرسش اساسی این است که مگر برای موارد خاص که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و یا نهادهایی نظیر شورای نگهبان یا نهادهای موازی نظامی و امنیتی که در ساختار سیاسی کشورمان پیش‌بینی شده است، می‌توان مشابهی در سایر کشورها پیدا کرد که در موضوعات دیگر حرف از مقایسه به میان آورده می‌شود؟!

از سویی دیگر و به عنوان مثال در شرایطی که کیفیت خودروهای داخلی از استانداردهای جهانی فاصله‌ی زیادی داشته و مصرف سوخت آن‌ها بسیار بالاتر از خودروهای مشابه تولید شده در شرکت‌ها و برندهای معتبر دنیا می‌باشد و همچنین واردات خودروهای باکیفیت به کشورمان ممنوع بوده و یا در موارد محدود با قیمتی چندبرابر کشورهای همسایه دراختیار شهروندان قرار می‌گیرد، و یا در مثالی دیگر نرخ حقوق و دستمزد کارگران و کارمندان به نسبت بسیاری از کشورهای منطقه از سطح پایین‌تری برخوردار بوده و هزینه‌های آنان به نرخ دلاری است، مقایسه‌ی قیمت بنزین با آن کشورها جای گلایه ندارد؟

بنابراین و با درنظر گرفتن موارد فوق و در حالی‌که شرایط سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورمان با سایر کشورهای جهان تفاوت‌های فراوانی دارد و برای ساختار حاکمیت فعلی هیچ مشابهی نمی‌توان یافت، به نظر می‌رسد مقایسه‌ی موضوعات گوناگون با کشورهای منطقه و جهان منطقی نبوده و درواقع “قیاس مع‌الفارق” محسوب می‌شود و مسولان و مقامات کشورمان باید درخصوص مسائل مهم و اثرگذار در زندگی روزمره و آینده‌ی جوانان و نوجوانان، با لحاظ همه‌ی شرایط موجود کشورمان تصمیم‌گیری کنند.

payamgooyesemnan