یادداشت روز به قلم محمود صوفی آبادی؛

شاخصه های سبک زندگی ایرانی اسلامی

یکی از موضوعاتی که در سالهای اخیر مورد توجه متولیان امور فرهنگی و پژوهشگران حوزوی و دانشگاهی قرار گرفته و همایش های مختلفی هم در این زمینه برگزار شده است موضوع سبک زندگی ایرانی اسلامی می باشد . سبک زندگی همان شیوه و روشی است که افراد در زندگی برای خود برمی گزینند سبک زندگی از الگوهای فرهنگی رفتاری و عاداتی شکل می گیرد که افراد به طور معمول آنها را در زندگی خود به کار می گیرند . وقتی از سبک زندگی ایرانی و اسلامی صحبت می شود منظور این است که همه شئون زندگی و رفتاری افراد مبتنی بر آموزه های دینی و فرهنگ اصیل ایرانی باشد . دین اسلام هم بر زندگی فردی و هم بر زندگی و حیات جمعی تاکید دارد . اسلام هم به سلامت جسم اهمیت می دهد و هم به سلامت روح و روان و در کنار مسائل فردی به مسائل و روابط اجتماعی هم توصیه و تاکید فراوان دارد .

رسیدن به سبک زندگی مطلوب جامعه و ارزیابی سبک زندگی فعلی و موجود در گروداشتن و به کارگیری شاخصه های سبک زندگی اسلامی ایرانی است . برای داشتن یک سبک زندگی مطلوب دونوع جهت گیری لازم است یکی بایدها و نبایدهای مورد قبول در زندگی و دوم شیوه های اجرا و به عینیت رساندن آن در زندگی فردی و اجتماعی .

سبک زندگی مسائل مختلفی را از جنبه فردی و جمعی دربرمی گیرد از رفتار فرد در خانواده خود ، نوع پوشش ، تغذیه ، مصارف زندگی ، نحوه کسب و کار ، رفتار حرفه ای در بیرون اعم از محل کار ، تحصیل ، اوقات فراغت و . . . یکی از مسائل مهم در سبک زندگی اسلامی ، خانواده است . خانواده مهمترین کانون تربیت و رشد و تکامل انسان است خانواده مطلوب و نمونه ، نهاد و مرکز محبت و عشق و مهرورزی است .

نکته حائز اهمیت این است که صرف پرداختن به موضوع سبک زندگی اسلامی ایرانی از نظر علمی ، برای تحقق بخشی این سبک کافی نیست بلکه در کنار آن باید به مساله آگاهی بخشی و نهادینه کردن آن در جامعه بویژه برای نسل امروزی توجه لازم صورت گیرد .

مطلب دیگر تاکید بر تولید آثار هنری از قبیل فیلم و سریال بر مبنای الگوهای زندگی ایرانی اسلامی است .

و اما مطلب مهمتر شیوه زندگی مسئولین و کارگزاران در جامعه است که تاثیر مستقیم بر سبک زندگی مردم داشته و دارد .

علاوه بر این ، سبک زندگی اسلامی ایرانی با چالش های متعددی روبرو می باشد . مهمترین چالش ، مدرنیته و جهانی شدن و تفاوت زندگی مدرن با زندگی سنتی می باشد . در تقابل میان فرهنگ غربی با فرهنگ ملی و محلی و بومی بسیاری از مردم در انتخاب و ترجیح فرهنگ بومی دچار تردید می شوند . دسترسی و استفاده روزمره نوجوانان و جوانان و حتی کودکان از فضای مجازی ، بسیاری از خانواده های ایرانی را دچار تعارض کرده است . گذر از زندگی سنتی به زندگی نوین و تحت تاثیر تهاجم فرهنگی ، تغییرات گسترده ای را در زندگی مردم بوجود آورده است : افزایش سن ازدواج ، تزلزل در استحکام خانواده ، کاهش جمعیت خانواده ، فرزند سالاری ، شکاف بین نسلی ، کاهش صله رحم و پیوندهای فامیلی ، افزایش بیماری ها و آسیب های اجتماعی ، مصرف گرایی ، مصرف بی رویه داروها ، تجمل گرایی ، استرس و اضطراب ، افزایش دعاوی و اختلافات ، تفریحات کاذب ، مادی گری ، جامعه دو قطبی ، راحت طلبی ، لذت جویی ، بی مسئولیتی ، بحران هویت ، غلبه تفکر منفعت طلبی و اقتصادی محض ، عدم هماهنگی میان نهاد خانواده و مدرسه و جامعه ، تضعیف لهجه ها و زبان های محلی ، آپارتمان نشینی ، کسب و کارهای اینترنتی ، کم رنگ شدن حضور زنان در خانه ، روابط ناسالم ، تاخیر در فرزندآوری ، کمرنگ شدن پیوندهای همسایگی ، مدرک گرایی ، تنوع طلبی و . . .

در اینجا به تعدادی از شاخصه های سبک زندگی ایرانی اسلامی اشاره می کنیم خدامحوری – تفکر و علم گرائی – راستگویی و صداقت – صبر و خویشتن داری – تلاش و کار و کوشش – اعتدال و میانه روی – تواضع و فروتنی – صله رحم و ارتباطات اجتماعی – پایبندی به خانواده – پرهیز از اسراف و تجمل – زندگی غیرتمندانه ، مجاهدانه و متعهدانه و عادلانه – سلامت جسم وروح – نوع دوستی ، تکریم بزرگان – آراستگی ظاهری – قانونمداری – ایثار و گذشت – ساده زیستی – کرامت انسانی – مشارکت اجتماعی – حمایت از فقرا و توانخواهان و مظلومان .

کلام پایانی اینکه سبک زندگی ایرانی اسلامی تضادی با علوم و دنیای جدید نداشته و هرچندکه تسریع الوقوع و دستوری نیست ولی با تلاش جهادگونه علمی و عملی مستمر قابل تحقق خواهد بود .

payamgooyesemnan