یادداشت روز به قلم علی اکبر مختاری؛

دانشگاه باید دغدغه ایران داشته باشد

دغدغه ایران عنوان یادداشتهای دکتر محمد فاضلی استاد برجسته جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی است که این روزها خبر عدم نیاز ایشان در برنامه آموزشی دانشگاه فوق به خبر اصلی شبکه های اجتماعی و رسانه ها تبدیل شده است. اخراج غیر رسمی اساتید علوم انسانی ظاهرا در دیگر دانشگاهها هم آغاز شده است. در همین راستا انجمن علمی فلسفه علم دانشگاه شریف در  بیانیه ای خواستار توضیح شفاف و روشن مدیریت دانشگاه در خصوص علت برکناری دکتر آرش اباذری از گروه فلسفه علم است. با روی کار آمدن دولت سیزدهم تغییرات مدیریتی و نفوذ شبکه نیروهای تندرو  جناح  اصولگرا  در هیات امنای دانشگاهها و تغییر اساتید دانشگاهها، سیستم آموزش عالی را با چالش دیگری مواجه کرده است. این تغییرات بیشتر سیاسی بوده و نه بخاط ضعف علمی این اساتید بلکه به جهت فعالیت این بزرگان در فضای عمومی  در جهت مخالفت با گرایشات سیاسی دولت مستقر صورت می پذیرد و بیش از گذشته فضای دانشگاه را امنیتی و پادگانی خواهد کرد.

نکته اول اینکه همه اساتید ایرانی که در دانشگاهها تدریس میکنند فرزندان ایران هستند و مراکز قدرت نباید با تنگ نظری و تغییرات مدیریتی با چنین برخوردهای ناشایست، بزرگان علم و معرفت را برنجانند. رویکردی که بدون تعامل و یکتا انگارانه با نخبگان اینگونه برخورد میکند شبیه همان نگاه مستبد رژیم پهلوی است که میگفت هر کسی ناراحت است جمع کند و از ایران برود. ما بعد از پیروزی انقلاب ادعای انقلاب فرهنگی داریم و مسئولان ما هنوز نمی دانند در برابر افراد بزرگی که سالها با چالشها و مسائل ایران سخت درگیر شده اند و بدنبال راه حلهای علمی برای ابربحرانها هستند و دغدغه آینده ایران را دارند چگونه باید رفتار کنند.

دوم استاد محمد فاضلی و اساتیدی همانند ایشان از دوره ابتدایی تا کسب مدارج عالی و تخصصی دانشگاهی را در داخل ایران گذرانده اند و رشد یافته در نظام جمهوری اسلامی هستند و همانند همه مردم نجیب ایران در این چهار دهه با همه بحرانها و مصائب درگیر بوده اند و نمی توان با برچسب های ایدئولوژیکی چنین شخصیتهایی  که چند بعدی بوده و در حوزه  جامعه شناسی، سیاست، محیط زیست و انرژی تخصص دارند به راحتی حذف کرد. سرمایه نیروی انسانی متخصص ارزشی بالاتر از سرمایه های مادی دارد.

نکته سوم اینکه محیط علمی و دانشگاهی باید فضای بیطرفانه و غیر ایدئولوژیک باشد تا اساتید و دانشجویان بتوانند حقایق را بدون نگاه شخصی و جناحی ببینند و مشکلات جامعه و کشور را با توجه به رویکرد علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند. بیشترین خساراتی که در این سالها به سبب کارهای غیر کارشناسی و غیر علمی از انتصاب مدیران تا انجام پروژهای عمرانی به دولت و ملت وارد شده همین دخالت دادن گرایشات جناحی و سلیقه های شخصی در امور تخصصی و علمی است. بنابراین چنانچه اساتید و متخصصین جامعه شناسی و محیط زیست تجویزهایی دارند و به ذائقه برخی خوش نیست تحمل و صبوری لازم است و نباید دست به حذف و پاک کردن صورت مسئله زد. توسعه و رشد درآزادی و رقابت شکل می گیرد. اساتید و متخصصان باید در یک فضای باز به نقد رفتارنظام حکمرانی بپردازند و گرنه تعریف و تمجید از خود ما را در باتلاق خودکامگی و خودشیفتگی غرق خواهد کرد.

سخت شدن فضای سیاسی اجتماعی با وجود تحریمها و شرایط بد اقتصادی مسلما بخش عمده ای از نخبگان را به خارج از مرزها و مهاجرت هدایت میکند و با ادامه این روند اشتیاق و انگیزه زیادی برای فرار مغزها وجود دارد. وظیفه دولت متعادل کردن اوضاع و ایجاد امنیت و آرامش جهت بازگشتن ایرانیان خارج از کشور است. چنین تصمیماتی در دولت سیزدهم جز یاس و ناامیدی و تشدید مهاجرت نخبگان ثمره ای ندارند.

payamgooyesemnan